maandag 28 juli 2014

Drie nieuwe broeders voor Nederlandse franciscanen

De Nederlandse franciscanen krijgen er op 6 september drie nieuwe broeders bij. Tijdens een eucharistieviering in Delft ontvangen ze de franciscaanse pij ten teken dat ze opgenomen zijn in de orde van de minderbroeders. Minister provinciaal Rob Hoogenboom gaat voor in de viering, zo meldt het juli/augustusnummer van het magazine Franciscanen.nl. In september 2013 begonnen drie aspirant-franciscanen aan hun postulaatsjaar. Hans-Peter Bartels (26) en Jan ter Maat (35) in Megen en Joachim Oude Vrielink (34) in Amsterdam. Gedurende dat jaar hebben ze kennis kunnen maken met de orde. Hans-Peter Bartels is werkzaam als medewerker communicatie bij Museum Jan Cunen in Oss en volgt de lerarenopleiding Duits. Jan ter Maat is verpleegkundige in de kinder- en jeugdpsychiatrie in Ede/Oosterbeek en Joachim Oude Vrielink werkt als onderzoeker bij het Nederlands Kankerinstituut in Amsterdam. De ervaringen bij de franciscanen hebben hun het vertrouwen gegeven om een volgende stap te zetten en in te treden in de orde. Ze beginnen na de inkleding in Delft samen met twee novicen van de Duitse provincie aan hun noviciaatsjaar in Rheda-Wiedenbrück, Duitsland (Foto: De aanstaande novicen op de veranda van het provincialaat van de Nederlandse franciscanen in Utrecht. V.l.n.r.: Jan ter Maat, Joachim Oude Vrielink, Hans-Peter Bartels). Minister provinciaal Rob Hoogenboom: "Het is voor de Nederlandse franciscanen bijna twintig jaar geleden dat drie kandidaten tegelijk met hun noviciaat begonnen. Dat maakt het tot een bijzonder gebeuren. Is het een toevallige uitzondering? Is het een teken van de tijd en toont het dat in deze gematerialiseerde en geïndividualiseerde samenleving een ander en rijker leven gezocht wordt? Is het paus Franciscus die bij mensen het verlangen wekt als religieus en volgeling van Franciscus te leven? Ik beschouw het voor onze broederschap als een moment van genade. Ook voor onze kerk en samenleving is het een hoopvol teken. Ik hoop en bid dat het ook anderen op het idee kan brengen om zo’n weg te kiezen. De wereld om ons heen daagt ons uit tot een authentiek franciscaans leven. Juist in deze geseculariseerde wereld vertegenwoordigen franciscanen een grote waarde." Reli-Update verzorgt de eindredactie van Franciscanen.nl. De juli/augustus-editie is hier te downloaden.

zaterdag 19 juli 2014

Nieuw generaal bestuur Fraters CMM

De 51­-jarige Keniaanse frater Lawrence Obiko is 5 juni op het generaal kapittel van de Fraters CMM gekozen tot algemene overste. Een histori­sche gebeurtenis in de 170­-jarige geschiedenis van de congregatie: voor het eerst werd een niet­-Europeaan in deze functie gekozen. Hij wordt in het nieuwe generale bestuur terzijde gestaan door twee Indonesiërs en een Nederlan­der: de fraters Rofinus Banunaek, Benyamin Tunggu en Niek Hanckmann. "Hiermee wordt het internationale karakter van de congregatie ook op het hoogste bestuurlijk niveau tot uitdrukking gebracht", zo is te lezen in het vandaag verschenen zomernummer van het congregationele magazine Fraters CMM. Het blad ging niet lang na de verkiezing ter perse, waardoor een uitgebreide verslaglegging van het generaal kapittel nog niet mogelijk was. Om niettemin alvast iets te proeven van wat er zich twee weken lang afspeelde op het generalaat in Tilburg, de locatie waar het kapittel werd gehouden, is in deze editie een fotoreportage van de bijeenkomst opgenomen, gemaakt door Franneke Hoeks, adviseur commu­nicatie en beleid van de Zusters SCMM. De inmiddels oud­-algemene overste, frater Broer Huitema, neemt in de vaste rubriek 'Column van de algemene overste' afscheid van de lezers. Vanaf de start in 2005 van Fraters CMM, de opvolger van Ontmoetingen dat sinds 1958 het contactblad was van de congre­gatie, schreef hij in ieder nummer een column. De redactie verwelkomt de nieuwe columnist Lawrence Obiko, die vijf jaar deel uitmaakt van het team dat het blad draagt, en laat weten "groot vertrouwen te hebben in hem als nieuwe algemene overste van de Fraters CMM!". Reli-Update verzorgt de eindredactie van het kwartaalblad. Het zomernummer is als PDF te downloaden.

zaterdag 24 mei 2014

'Tijdschrift voor Verkondiging' gratis online

Met ingang van juni dit jaar wordt het Tijdschrift voor Verkondiging gratis via internet aangeboden. Dat meldt de de mei/juni-editie van het magazine Franciscanen.nl. De Nederlandse en Vlaamse franciscanen die het exegese- en preekblad uitgeven, hebben hiertoe besloten om in het digitale tijdperk op eigentijdse wijze een bijdrage te leveren aan het kerkelijk leven. Pastorale professionals en toegeruste leken kunnen voortaan de complete inhoud van het blad kosteloos downloaden. Tot het einde van de lopende jaargang (2014) zal het tijdschrift daarnaast ook nog in gedrukte vorm aan de abonnees worden toegezonden. Naast het Tijdschrift voor Verkondiging zijn er in het Nederlandse taalgebied meerdere uitgaven die handreikingen bieden voor het samenstellen van onder meer preken en overwegingen. Deze zijn echter niet gratis en er moet een abonnement op worden genomen. Ook staan op internet preekvoorbeelden en zetten sommige pastores en predikanten hun preken online. Maar dat nu een gerenommeerd preektijdschrift voor iedere zon- en/of feestdag een inleiding. op de bijbellezingen en een preekvoorbeeld gratis via internet beschikbaar stelt, is voor het Nederlands taalgebied zonder meer uniek te noemen. "Wij zijn blij dat op deze manier de kwalitatief sterke artikelen op een hedendaagse wijze voor een breed publiek toegankelijk worden", schrijven de provinciaal van de Nederlandse franciscanen, Rob Hoogenboom, en de custos van de Vlaamse franciscanen, Daniël De Rycke, in een brief aan alle abonnees van het tijdschrift. Om de overgang van papier naar digitaal soepel te laten verlopen is het blad al vanaf juni digitaal beschikbaar op www.tijdschriftvoorverkondiging.org. Reli-Update tekende voor de opzet van de website en actualiseert deze. Het bureau verzorgt tevens de eindredactie van het magazine Franciscanen.nl. De mei/juni-editie is hier te downloaden.

vrijdag 23 mei 2014

Website aanbiddingszusters Utrecht geheel vernieuwd

De website van Klooster Cenakel van de zusters Dienaressen van de Heilige Geest van de Altijjddurende Aanbidding is vandaag geheel vernieuwd en met prachtig fotomateriaal online gegaan. De bestaande site was technisch en inhoudelijk aan een revisie toe om aan te sluiten bij de laatste ontwikkelingen op het gebied van internetgebruik. Zo is de site onder meer geschikt gemaakt voor weergave op tablets en smartphones. Reli-Update heeft de coördinatie van de vernieuwing verzorgd en houdt de website up-to-date. Reclamebureau Artis tekende voor de techniek en ontwierp een logo voor de Utrechtse aanbiddingszusters met de kenmerkende roze kleur van het habijt van de religieuzen, die daarom ook wel 'roze zusters' worden genoemd. "Dagelijks weten tientallen mensen de weg te vinden naar de kapel van Klooster Cenakel, midden in de Utrechtse volkswijk Zuilen", zo is te lezen op de homepage. "Een oase van rust in het drukke stadsleven. Ze steken er een kaarsje op en komen even tot bezinning bij de slotzusters die er een bijzondere vorm van gebed beoefenen: de altijddurende aanbidding van het Allerheiligste Sacrament." Klooster Cenakel biedt In de St. Ludgerus Aanbiddingskapel dagelijks van 7.30 uur tot 18.30 uur gelegenheid tot aanbidding van het Allerheiligst Sacrament. Er is vrijwel altijd een zuster in gebed bij het Allerheiligste aanwezig. Gedurende de dag zijn er vijf liturgische diensten, die bijgewoond kunnen worden.

zaterdag 10 mei 2014

Peter van Zoest over kerk: 'Vrijheid blijheid heeft de toekomst'

Vandaag verscheen in BN DeStem een interview met theoloog Peter van Zoest (foto), drijvende kracht achter tekst- en communicatiebureau Reli-Update. Hij "gelooft in nieuwe rol voor rooms-katholieke kerk", zo vat de Brabantse krant samen. "Die van de herder die zijn kudde begeleidt op het zelf gekozen pad van devotie." Het artikel, getiteld Vrijheid blijheid heeft de toekomst, is opgenomen in een special over Mariadevotie van BN DeStem. Het verscheen vandaag ook in het Brabants Dagblad en in de Provinciale Zeeuwse Courant. Het gesprek vond plaats naar aanleiding van het online gaan van een 'virtuele mariakapel' op initiatief van BN DeStem en het Brabants Dagblad. Hier kunnen wensen bij de Moeder Gods worden achtergelaten. De integrale tekst van het interview luidt als volgt:

Peter van Zoest begint ermee deze krant een groot compliment te maken. "Jullie doen met het Mariawensboek op jullie website een beroep op de emotionele binding met de kerk. Dat is echt heel goed. Je leest er ook dat mensen een duidelijke behoefte hebben om hun vertrouwen uit te spreken in een hogere macht." Drs. Van Zoest (60), theoloog en 'kritisch publicist', heeft zelf onlangs de website volksdevotie.nl opgezet. Hij wijst op het grote belang van de instandhouding van het katholiek erfgoed, dat hem in zijn roomse Brabantse jeugd in Boxtel met de paplepel is ingegoten. Daarnaast vindt Van Zoest dat het hoog tijd is dat de kerk een andere weg inslaat. Want de kerken lopen leeg, maar volksdevotie, waaronder de Mariadevotie, bloeit. "Veel mensen die naar een kapelletje gaan, komen bijna nooit meer in een kerk. Volksdevotie komt van onder af, vanuit de mensen zelf. Dat is een heel andere religieuze inspiratie dan bij mensen die elke zondag heel trouw en braaf in de kerk gaan zitten en zich helemaal voegen naar hoe het van bovenaf wordt aangestuurd. Er is een groeiende behoefte om ergens vrij binnen te kunnen lopen waar je dingen kunt overdenken. Of kunt bidden, mediteren. Die behoefte komt steeds meer los van het praktiseren, zoals de officiële kerk dat wil. De huidige kerkleiding zou willen dat alles volgens de regeltjes van Rome wordt gedaan. Maar daar hebben steeds minder mensen behoefte aan. We hebben ongeveer 4 miljoen katholieken in Nederland, waarvan er nog maar zo'n 300.000 regelmatige kerkgangers zijn. De kerkleiding zet erop in om die 300.000, 'de heilige rest', te behouden. In het ad limina- rapport, naar aanleiding van het laatste bezoek van de Nederlandse bisschoppen aan Rome, wordt zelfs met zoveel woorden gezegd dat zij eigenlijk de betere gelovigen zijn. Dan kun je je afvragen wat ze dan met die overige 3,7 miljoen gelovigen doen. Laten ze die aan hun lot over? Die gedachte leeft bij veel mensen. Zou de kerk niet juist meer aandacht moeten besteden aan de mensen die geloven vanuit zichzelf, vanuit de volksdevotie? Ik ben bang dat het nog niet helemaal is doorgedrongen bij de bisschoppen, maar 'vrijheid blijheid', dat heeft de toekomst!" Van Zoest wijst op het rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau dat eind april verscheen: Geloven binnen en buiten verband van prof. dr. Joep de Hart. Daarin staat onder meer: "Zelfspiritualiteit lijkt een kernelement van veel hedendaagse spirituele belangstelling." Van Zoest: "Dat rapport geeft ook aan dat de kerk meer en meer gezien wordt als een service-instituut, een nutsinstelling die alleen optreedt bij doop, huwelijk of begrafenis. Daar kun je heel rouwig om doen, maar de kerk zal eraan moeten wennen dat de positie van brede volkskerk verloren is. Dat krijg je nooit meer terug. Je kunt ook zeggen dat het veel meer past bij het huidige tijdsbeeld dat mensen zich steeds minder aansluiten bij organisaties, politieke partijen, verenigingen. Mensen willen niet gemanipuleerd worden, zijn veel meer geneigd om hun eigen kring op te bouwen, waarbinnen ze hun eigen spiritualiteit beleven. Een soort van eclectische spiritualiteit; men haalt overal elementen vandaan die men nodig denkt te hebben om de eigen spiritualiteit in te vullen. Dat kan zijn uit de katholieke kerk, uit het Oosten, mindfullness of weet ik veel wat voor nieuwe stromingen je tegenwoordig al niet hebt." Eén aspect komt niet aan de orde in het rapport, tot grote verbazing van Van Zoest: de volksdevotie. "Dat vind ik zo typisch. Mijn idee is dat het een trend is die zeker in het zuiden van het land heel sterk leeft. En dus door de kerk wel wat serieuzer genomen zou mogen worden." Zo is bijvoorbeeld het aantal kapellen in de provincie Noord-Brabant ontzettend groot. Alleen al in het verspreidingsgebied van BN DeStem heb je 81 specifieke Mariakapellen (plus grotten, kèskes (kastjes) en andere uitingen van Mariaverering). Daarnaast worden nog veel andere heiligen vereerd. Over de hele provincie gaat het om honderden bidplaatsen "En in met name Midden-Brabant zijn de laatste tijd weer opmerkelijk veel nieuwe kapellen gebouwd; ik noemde het ooit gekscherend een 'kapelletjesrage'. Dat komt, daar heb je het weer, wel van onderaf. Uit de plaatselijke gemeenschappen, buurtschappen. De bisschop mag dan bij Maria Tenhemelopneming zo'n kapel inzegenen, maar hij zou zich af moeten vragen wat hij daar staat te doen. Hij sluit ik weet niet hoeveel kerken en hier verrijst een nieuwe kapel. Frappant. De georganiseerde godsdienst zakt in, maar volksdevotie leeft. Een interessante ontwikkeling." Juist bij die toename van volksdevotie kan de kerk een belangrijke rol spelen, vindt Van Zoest. "Het moet wel een beetje binnen het gareel behouden blijven, anders loop je het risico dat het ontspoort. Ik denk dat de kerk daarin een facilitaire, begeleidende functie kan blijven behouden. Niet door dogma's, regels en structuren in parochies te dumpen, maar door aan te haken bij wat er onder de mensen leeft. Ik denk dat dat ook de bedoeling is van pastoraal beleid. Dat je als herder de kudde begeleidt, dat je gezamenlijk optrekt." Peter van Zoest wijst op enkele aandoenlijke smeekbedes in het Mariawensboek van BN DeStem. 'Kleutergeloof' noemt hij het. "Ook daarin is een belangrijke rol voor de kerk weggelegd. Die mensen begeleiden naar een wat hoger niveau, zodat ze van Maria bij Christus, bij God uit komen. Dat ze niet alleen maar dingen voor hun eigen bestwil vragen, maar dat wat goed is voor iedereen."

In een reactie laat vicaris Paul Verbeek van het bisdom Breda tegenover BN DeStem weten zich niet te kunnen vinden in de de opinie van Peter van Zoest. "Waarom zou je die twee vormen tegen elkaar uitspelen? Dat is helemaal niet nodig. Het is én én in de kerk, volksdevotie én leer." Volgens de vicaris is Maria-devotie van wezenlijk belang. "En dan bedoel ik niet alleen voor mijn mede-christenen, maar spreek ik ook voor mezelf. Ik ben een trouwe deelnemer aan de Maria Ommegang in Bergen op Zoom, ga mee op bedevaart naar Beauraing in België. Dit jaar organiseert het bisdom Breda een bedevaart naar Polen, onder meer naar de Zwarte Madonna van Czestochowa. Het grootste deel van die bedevaartgangers is tevens kerkganger. En een bedevaart is één pleidooi voor volksdevotie!" Het zijn juist ook 'kerkmensen', aldus Verbeek, die er veelal voor zorgen dat kapelletjes open blijven, onderhouden worden, zodat mensen daar hun kaarsje op kunnen steken. Tenslotte wijst hij ook op paus Franciscus. "Hij brengt met regelmaat bloemen naar Mariabeelden in Rome. En onlangs, bij de heiligverklaring van Johannes XXIII en Johannes Paulus II, waar ik bij mocht zijn, kuste hij nota bene de relieken van zijn beide voorgangers. Als dat geen uiting van volksdevotie is!"